अंधेरीचा राजा २०२६

दिनांक: १२ सप्टेंबर २०२६ : आझाद नगर सार्वजनिक उत्सव समितीला अंधेरीचा राजा गणेशोत्सवाच्या ६१व्या वर्षाच्या आयोजनाची घोषणा करताना अत्यंत आनंद होत आहे. सहा दशकांहून अधिक काळ हा गणेशोत्सव भक्ती, एकता, संस्कृती आणि सामाजिक बांधिलकीचे प्रतीक राहिला आहे. दरवर्षी लाखो भाविक भगवान श्री गणेशाचे दर्शन व आशीर्वाद घेण्यासाठी येथे येतात.

१) आमच्या मंडळाविषयी

१९६६ मध्ये स्थापन झालेली आझाद नगर सार्वजनिक उत्सव समिती गेली ६० वर्षे भक्ती, श्रद्धा आणि भव्यतेने गणेशोत्सव साजरा करत आहे. गेल्या अनेक वर्षांत समितीने अंधेरीतील एक प्रतिष्ठित सामाजिक व सांस्कृतिक संस्था म्हणून आपली ओळख निर्माण केली आहे. समाजकल्याण, सामाजिक बांधिलकी तसेच भारतीय संस्कृती आणि परंपरांचे जतन करण्यासाठी समिती सातत्याने कार्यरत आहे.

गणेशोत्सवाबरोबरच समितीतर्फे वर्षभर विविध सामाजिक व सांस्कृतिक उपक्रम राबविले जातात:

दहीहंडी उत्सव, नवरात्र उत्सव, दिवाळी उत्सव, छत्रपती शिवाजी महाराज जयंती, वैद्यकीय व आरोग्य शिबिरे, रक्तदान शिबिरे, क्रिकेट व विविध क्रीडा उपक्रम, शैक्षणिक सहाय्य कार्यक्रम, गुणवंत विद्यार्थ्यांसाठी गुणगौरव पुरस्कार, पालघर येथील आदिवासी कुटुंबांना अन्नधान्य, कपडे व जीवनावश्यक वस्तूंचे वाटप, समिती सेवा, संस्कृती आणि सामाजिक जबाबदारी या मूल्यांप्रती सदैव समर्पित आहे.

२) मूर्ती स्थापना

दिनांक: लवकरच जाहीर करण्यात येईल. वेळ: पूजा समारंभ – सकाळी ११:०० वाजता, प्रथम आरती – दुपारी १२:०० वाजता, भाविकांसाठी दर्शन – दुपारी १:०० वाजल्यापासून गणेशोत्सवाच्या काळात हजारो भाविक अंधेरीचा राजाच्या दर्शनासाठी उपस्थित राहण्याची अपेक्षा आहे.

३) सजावट / मुख्य संकल्पना

श्री राम जन्मभूमी तीर्थक्षेत्र – अयोध्या

अंधेरीचा राजाच्या ६१व्या वर्षाच्या विशेष पर्वानिमित्त यंदा आझाद नगर सार्वजनिक उत्सव समितीतर्फे भारतातील जगप्रसिद्ध आणि पवित्र तीर्थक्षेत्र श्री राम जन्मभूमी तीर्थक्षेत्र, अयोध्या याची भव्य प्रतिकृती साकारण्यात येत आहे.

श्री राम मंदिर हे मर्यादा पुरुषोत्तम भगवान श्रीराम यांच्या जन्मभूमीवर उभारण्यात आलेले भव्य मंदिर आहे. भगवान श्रीराम हे भगवान विष्णूंचे सातवे अवतार मानले जातात. श्री राम मंदिर हे भारताची श्रद्धा, धर्म, मर्यादा, त्याग, संस्कृती आणि सनातन परंपरेचे एक अद्वितीय प्रतीक आहे.

मंदिराची वास्तुरचना पारंपरिक नागर शैलीवर आधारित आहे. मंदिरामध्ये बारकाईने कोरीवकाम केलेले बलुआ दगडाचे स्तंभ, भव्य मंडप, उंच शिखरे, आकर्षक घुमट, कलश तसेच अत्यंत सुंदर आणि सूक्ष्म शिल्पकला पाहायला मिळते.

प्राणप्रतिष्ठेनंतर श्री राम मंदिर हे जगभरातील भाविकांसाठी एक महत्त्वाचे आध्यात्मिक केंद्र बनले असून, देश-विदेशातून लाखो भाविक प्रभू श्रीरामांच्या दर्शनासाठी अयोध्येला भेट देत आहेत.

याच भव्य वास्तुकलेतून आणि आध्यात्मिक वातावरणातून प्रेरणा घेत अंधेरीचा राजा २०२६ मध्ये अयोध्येतील श्री राम मंदिराची भव्यता आणि दिव्यता मुंबईत साकारण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे.

या माध्यमातून भाविकांना भगवान श्री गणेशाचे आशीर्वाद घेत असताना अयोध्येची आध्यात्मिक अनुभूती आणि श्री राम मंदिराच्या वास्तुकलेची भव्यता अनुभवता यावी, हा या संकल्पनेमागील मुख्य उद्देश आहे.

थीमची प्रमुख वैशिष्ट्ये

भव्य मंदिर वास्तुकला

संपूर्ण थीम सेट श्री राम मंदिराच्या वास्तुरचनेपासून प्रेरणा घेऊन बारकाईने केलेल्या नक्षीकामासह आणि पारंपरिक मंदिर वास्तुकलेतील विविध घटकांसह साकारण्यात येत आहे.

प्रमुख वास्तुशिल्पीय वैशिष्ट्ये

१५ फूट उंचीचे ४६ अलंकृत स्तंभ, भव्य मंदिर प्रवेशद्वाराचे आर्च, २० सजावटी साइड आर्च, विशेष भगवान विष्णू थीमवर आधारित आर्च, भव्य रंग मंडप, सजावटी सभा मंडप, सूक्ष्म नक्षीकाम असलेले मंदिर शैलीतील जाळी पॅनेल, अयोध्या मंदिराच्या नक्षीकामापासून प्रेरित अलंकृत फ्रेम, मोठे सजावटी घुमट व कलश. अनेक छोटे मंदिर शिखर व घुमट, पारंपरिक मंदिराच्या छताची व वास्तुशिल्पाची सजावट

कामाची भव्यता / SCALE OF EXECUTION

हा संपूर्ण प्रकल्प अत्यंत मोठ्या प्रमाणावर साकारण्यात येत आहे: सुमारे १४,००० चौ. फूट लाकडी फळी प्लॅटफॉर्म, सुमारे ४,८०० चौ. फूट सजावटी सीलिंग क्लॉथ, ४ टनांपेक्षा अधिक स्टील फॅब्रिकेशन, सुमारे १,५०० रनिंग फूट सजावटी कॉर्निस व बीम, शेकडो बारकाईने कोरीवकाम केलेले वास्तुशिल्पीय घटक, अयोध्येतील श्री राम मंदिरापासून प्रेरित भव्य मंदिराचा फ्रंट फसाड 

कलात्मक निर्मिती

ही भव्य थीम अनेक महिन्यांच्या मेहनतीनंतर अनुभवी कलाकार, मूर्तिकार, फॅब्रिकेटर्स, पेंटर आणि कुशल कारागिरांच्या टीमकडून साकारण्यात येत आहे.

आर्ट डायरेक्टर – धर्मेश के. शाह

या भव्य सेटचा उद्देश भाविकांना आध्यात्मिक आणि वास्तुशिल्पीय अनुभव देणे हा आहे. यामध्ये अयोध्येची भव्यता, भारतीय मंदिर वास्तुकला आणि उत्कृष्ट कलाकुसरीचा सुंदर संगम पाहायला मिळेल.

पर्यावरण संरक्षण व पुनर्वापर

थीममध्ये वापरण्यात येणाऱ्या सजावटीच्या रचना व वास्तुशिल्पीय घटक शक्य तितक्या पुनर्वापर करता येणाऱ्या साहित्यापासून तयार करण्यात येत आहेत.

यामागील उद्देश पर्यावरणावरील परिणाम कमी करणे आणि भविष्यात या कलात्मक रचनांचा पुनर्वापर करणे हा आहे.

४) सांस्कृतिक व सामाजिक उपक्रम

गणेशोत्सवाच्या कालावधीत समितीतर्फे विविध सांस्कृतिक व सामाजिक कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात येणार आहे:

भजन संध्या, सांस्कृतिक कार्यक्रम, मुलांसाठी विविध स्पर्धा, वैद्यकीय शिबिरे, सामाजिक जनजागृती कार्यक्रम, सामुदायिक कल्याणकारी उपक्रम, कथक नृत्य, भरतनाट्यम, बाल नृत्य, इतर विविध सांस्कृतिक कार्यक्रम, भक्तीबरोबरच समाजसेवेची परंपरा पुढे नेण्याचे कार्य समिती यंदाही करणार आहे.

५) सुरक्षा व्यवस्था

भाविकांच्या सुरक्षिततेसाठी आणि सोयीसाठी व्यापक सुरक्षा व्यवस्था करण्यात आली आहे:

CCTV कॅमेरे, अग्निसुरक्षा उपकरणे, फायर बकेट, पुरुष व महिला सुरक्षा कर्मचारी, मंडळाचे स्वयंसेवक, अतिरिक्त पोलीस बंदोबस्त, मेटल डिटेक्टर गेट, हँड-हेल्ड सिक्युरिटी स्कॅनर, वॉकी-टॉकी कम्युनिकेशन व्यवस्था, आपत्कालीन प्रतिसाद पथक, FSR Training Camp

६) विमा संरक्षण

संपूर्ण गणेशोत्सव आयोजनामध्ये सजावट, मंडप, पायाभूत सुविधा, दागिने, सार्वजनिक दायित्व, आग, चोरी तसेच वैयक्तिक अपघात विमा यांचा समावेश असून, The New India Assurance Company Ltd. मार्फत व्यापक विमा संरक्षण घेण्यात आले आहे. एकूण विमा संरक्षण: ₹२३.५२ कोटी

७) दर्शन व्यवस्था

भाविकांच्या सोयीसाठी विशेष व्यवस्था करण्यात येणार आहे:

ज्येष्ठ नागरिकांसाठी विशेष व्यवस्था, दिव्यांग भाविकांसाठी विशेष व्यवस्था, गर्भवती महिलांसाठी विशेष व्यवस्था. सर्व भाविकांना सुरक्षित, शिस्तबद्ध आणि सुलभ दर्शन मिळावे यासाठी व्यवस्थित रांग व गर्दी व्यवस्थापन प्रणाली राबविण्यात येणार आहे. दरवर्षीप्रमाणे यंदाही निर्धारित ड्रेस कोड लागू राहील.

दर्शनासाठी सर्वात योग्य वेळ:

सकाळी ५:०० ते ११:००, दुपारी २:०० ते सायंकाळी ५:००

८) विसर्जन

दिनांक: २९ सप्टेंबर, वेळ: सायंकाळी ६:०० वाजल्यापासून

विसर्जन मिरवणूक श्रद्धा, भक्तिभाव आणि शिस्तीने काढण्यात येईल. तसेच सर्व नागरिक, वाहतूक आणि सुरक्षा नियमांचे काटेकोरपणे पालन करण्यात येईल.

समितीचा संदेश

“अंधेरीचा राजाच्या ६१व्या वर्षाच्या या पावन पर्वानिमित्त आम्ही मुंबईसह संपूर्ण देशातील सर्व भाविकांना श्री राम जन्मभूमी तीर्थक्षेत्र, अयोध्या यांच्या दिव्य भव्यतेचा अनुभव घेण्यासाठी मनःपूर्वक आमंत्रित करीत आहोत.

या वर्षीच्या संकल्पनेच्या माध्यमातून अयोध्येची आध्यात्मिक अनुभूती आणि श्री राम मंदिराची भव्य वास्तुकला मुंबईत साकारण्याचा आमचा प्रयत्न आहे. भगवान श्रीरामांशी जोडलेली श्रद्धा, भारतीय संस्कृती आणि वास्तुकलेचा हा अद्भुत वारसा भाविकांना अनुभवता यावा आणि त्याचबरोबर श्री गणेशाचा आशीर्वाद प्राप्त व्हावा, हीच आमची मनापासून इच्छा आहे.

हा उत्सव भक्ती, संस्कृती आणि सामाजिक एकतेची भावना अधिक दृढ करणारा ठरो, हीच श्री गणरायाच्या चरणी प्रार्थना.”

॥ गणपती बाप्पा मोरया ॥ 🙏

॥ जय श्रीराम ॥ 🚩

अंधेरीचा राजा २०२६

आझाद नगर सार्वजनिक उत्सव समिती

अंधेरी (पश्चिम), मुंबई – ४०००५३